TSH Nedir?
Tiroid Uyarıcı Hormon (TSH), ön hipofizin tirotrof hücrelerinden salgılanır. Hipotalamustan salgılanan TRH'nin uyarısıyla üretilir ve tiroid bezinden T3 (triiyodotironin) ve T4 (tiroksin) salgılanmasını sağlar. T3 ve T4, negatif geri bildirim ile TSH salgısını baskılar.
TSH ve Fertilite
Tiroid fonksiyon bozuklukları hem kadın hem de erkek fertilitesini olumsuz etkiler. Hipotiroidi (yüksek TSH) anovulasyon, luteal faz yetmezliği, düşük ve preterm doğum riski ile ilişkilidir. Hipertiroidi (düşük TSH) da benzer şekilde siklus düzensizliği yapar.
TSH, prolaktin salgısını da etkiler; primer hipotiroidide TRH artışı hem TSH'yi hem prolaktini yükseltir.
Gebelik ve IVF için Hedef TSH
Gebelikte beta-hCG'nin tiroid üzerindeki etkisiyle TSH düşer ve T4 ihtiyacı artar. Bu nedenle:
- Preconcepsiyon ve 1. trimester hedefi: TSH < 2.5 mIU/L
- 2.-3. trimester: TSH < 3.0 mIU/L
- IVF öncesi genel hedef: TSH < 2.5 mIU/L (ATA ve ESHRE önerileri)
IVF'e başlamadan önce hipotiroidi saptanırsa levotiroksin ile tedavi başlatılır ve TSH kontrol altına alındıktan sonra tedaviye geçilir.
Subklinik Hipotiroidi
TSH yüksek (4-10 mIU/L) ancak T4 normalse subklinik hipotiroidi söz konusudur. Anti-TPO antikor pozitifliği varsa düşük riski artar; levotiroksin tedavisi önerilir.
Tiroid Antikorları
Infertilite ve tekrarlayan düşük değerlendirmesinde anti-TPO ve anti-Tg antikorları da ölçülür. Pozitiflik varlığında daha sıkı TSH takibi ve bazen düşük doz L-tiroksin başlanması gündeme gelir.
Test Zamanlaması
TSH, menstrüel siklustan bağımsız olarak herhangi bir gün bakılabilir. Sabah ölçüm tercih edilir. Biotin takviyeleri bazı testlerde yanlış sonuç verebileceğinden testten 48 saat önce kesilmelidir.
Tedavi İzlemi
Levotiroksin başlandıktan sonra TSH, 6-8 hafta aralarla kontrol edilir; gebelikte daha sık (4-6 haftada bir) takip gerekir.