Vitrifikasyon Nedir?
Vitrifikasyon, oosit ve embriyoların buz kristali oluşturmadan cam benzeri (vitröz) katı hale geçirildiği ultra hızlı bir dondurma yöntemidir. Eski yavaş dondurma tekniğinin yerini almış ve IVF laboratuvarlarında altın standart haline gelmiştir.
Nasıl Çalışır?
- Hücreler, yüksek konsantrasyonda kriyoprotektanlar (etilen glikol, DMSO, sukroz) içeren solüsyonlarla aşamalı şekilde dehidre edilir.
- Hücreler çok küçük hacimde, özel taşıyıcılar (Cryotop, CryoLock, vb.) üzerine yerleştirilir.
- Doğrudan sıvı nitrojen içine (-196°C) daldırılarak 20.000°C/dakika'yı aşan hızlarla dondurulur.
- Bu hızda su, kristal oluşturmak yerine amorf cam hale geçer (vitrifikasyon).
Yavaş Dondurmaya Göre Üstünlükleri
- Çözdürme sonrası canlılık oranı %95'in üzerinde
- Embriyo ve oosit morfolojisi daha iyi korunur
- Gebelik ve implantasyon oranları taze transferle eşdeğer
- İşlem süresi kısa ve pratik
Kullanım Alanları
- Embriyo dondurma: Kalan iyi kalite embriyoların daha sonra kullanılmak üzere saklanması.
- Oosit dondurma: Sosyal veya tıbbi nedenli fertilite koruma.
- Blastokist dondurma: Segmente IVF ve "freeze-all" stratejileri.
- Sperm dondurma: Daha geleneksel olarak kullanılsa da, testiküler sperm için de uygulanır.
- Over dokusu dondurma: Kanser öncesi fertilite koruma.
Freeze-All Stratejisi
Tüm embriyoların dondurulup sonraki bir siklusta transfer edildiği yaklaşımdır. Endikasyonları:
- OHSS riski yüksek hastalar
- Trigger günü progesteron yüksekliği
- PGT yapılacak vakalar
- Endometriyum hazır değilse
- Donör yumurta tedavileri
Saklama Süresi
Sıvı nitrojende saklama süresi biyolojik olarak sınırsızdır; 20+ yıl saklanmış embriyolardan sağlıklı gebelikler bildirilmiştir. Yasal saklama süreleri ülkeye göre farklıdır (Türkiye'de standart 5 yıl olup uzatılabilir).
Güvenlik Profili
Vitrifiye embriyolardan doğan çocuklarda taze embriyolardan doğanlara göre konjenital anomali veya gelişim gecikmesi riskinde artış gösterilmemiştir.