Tüp bebek yolculuğumuzun en zor kısmı tıbbi değildi, finansaldı. 2024 sonbaharında üçüncü denememize başlayacaktık. Eşimin küçük bir tekstil atölyesi vardı, ben muhasebede çalışıyordum. İlk iki denemede SGK desteğini kullanmıştık, üçüncüsü tamamen cebimizden çıkacaktı. Aynı dönemde eşimin atölyesinde sipariş yarıya düştü, bir buçuk ay maaş ödeyemedi. Eve dönerken arabanın benzin göstergesi kırmızıyı gösterdiğinde 'Acaba bu ayı atlayalım mı tedavi için?' diye sordum.
O gece eşim mutfak masasında bir hesap defteri açtı. Bütün giderlerimizi tek tek yazdı. Kira, kredi taksiti, faturalar, yiyecek, atölye giderleri. Sonra bir de tahmini IVF maliyetimizi yazdı: ilaçlar, klinik ücreti, kontrol ultrasonları, embriyo dondurma, transfer. Toplam rakam aylık gelirimizin üç katından fazlaydı. Sustuk.
Babamı arayıp yardım istemek aklımdan geçti. Babam emekli, küçük bir köy evinde annemle yaşıyor. Onların birikimi ne olabilir ki? Eşimin annesi vefat etmişti, babası da küçük bir esnaf. Ne yana baksak çıkış görünmüyordu.
O dönem üç ay tedaviyi ertelemeye karar verdik. Bu üç ayı pahalı geçirmemek için bütçeyi sıkıladık. Eve et almayı bıraktık, mercimek ve tavuk dönemine geçtik. Kahve almaktan vazgeçtim, ben işyerine bardağımla suyu götürdüm. Eşim atölyeyi yarı kapasiteyle çalıştırdı, bir başka tekstilciyle ortak siparişler aldı. Ben de evden ek olarak küçük bir muhasebe işi aldım, gece yarılarına kadar bilgisayar başında oturdum.
Üçüncü ayın sonunda biraz birikim yapmıştık ama yetmedi. Eşim 'Bir ihtimal daha var,' dedi. Atölyenin makinelerinden birini satabiliriz. Bir overlok makinesini ikinci el olarak sattık. O para tedavinin yaklaşık üçte birini karşıladı. Geri kalanı için bir ihtiyaç kredisi çektik. Bunu kimseye söyleyemedik, çünkü utanıyorduk.
Klinikte sekreter hanım fiyat çizelgesini önümüze koyarken eşimin elini sıktığımı hatırlıyorum. Avans, kalan ödeme, opsiyonel hizmetler... Hepsini kafamda hesaplayarak dinledim. 'Embriyo dondurmayı yapsanız iyi olur, ileride ikinci çocuk için lazım olur,' dediler. 'Şimdilik geçelim,' dedik. 'Yumurtaları PGT-A ile test ettirseniz daha sağlıklı olur,' dediler. 'Bütçemiz uygun değil,' dedim. Her opsiyonu reddetmek bana ayrı bir suçluluk hissettirdi.
İlaç dönemi başladığında bütçemizi nasıl yöneteceğimizi de planlamıştık. Ben kendi iğnelerimi kendim yapıyordum, hemşire ücreti ödememek için. İlaçları toptan eczaneden değil, daha küçük bir mahalle eczanesinden aldık çünkü orada peşin indirim yaptılar. Ultrasona giderken otobüsle gittim, otopark ücreti vermemek için. Her detay önemliydi.
Yumurta toplama gününe geldiğimde içimde iki ayrı korku vardı. Birincisi tıbbi başarı korkusu. İkincisi maddi korku: ya başarılı olmazsa ne yapacağız? Tekrar bu kadar parayı bulabilir miyiz?
Neyse ki o sikluste embriyolarımız iyi gelişti, transfer edildi. Bekleyiş döneminde ben işten izin almak istemedim, çünkü maaş kesintisini kaldıramazdık. Çalışmaya devam ettim, hatta öğle aralarında masa başında kestirerek dinlendim. Beta sonucu pozitif geldiğinde ilk düşüncem 'Çocuğumuz olacak' değil, 'Tedavi parası boşa gitmedi' oldu. Bu cümlenin acımasızlığını şimdi kabul ediyorum, ama o anda mali yükün altında öyle hissettim.
Gebeliğim sırasında da sıkıntılar bitmedi. Doğum giderlerini de düşünmeye başlamıştık. Kıyafet, beşik, mama... Bir Whatsapp grubunda anneler ikinci el bebek eşyalarını satıyordu, onlardan çok şey aldık. Hediye olarak bebek arabası verdiler. Komşumuz bir küvet bıraktı kapımıza.
Kızım bir ay önce dünyaya geldi. Onu kucağımda tutarken o gün mutfak masasındaki hesap defterini hatırladım. Mali kriz zamanlarında çocuk istemenin egoist bir şey olmadığını öğrendim. İnsan biriken bir özlemi 'iyi bir zaman bekleyerek' ertelediğinde, çoğu zaman o iyi zaman hiç gelmiyor.