Sonucu öğrendiğim günün detayları bende bir fotoğraf gibi kaldı. Pencereden içeri giren ışığın açısını, mutfakta duran kahve fincanımı, masanın üstündeki gazeteyi bile hatırlıyorum. Haber kısa bir cümleydi. Ama o cümlenin arkasında haftalarca biriken umut, plan, hayal vardı.
İlk dakikalarda bir şey hissetmedim. Sonra otururken elim hafifçe titremeye başladı. Eşim yanıma oturdu. Ne dedi tam hatırlamıyorum ama sesi yumuşaktı. Uzun süre sessiz kaldık. Ben hissetmeye henüz başlamamıştım; o benim için önden hissediyor gibiydi.
O gün öğleden sonra yatağa uzandım, tavana baktım. Ağlamak istedim ama ağlayamadım. İki gün sonra, en beklemediğim bir anda, mutfakta bulaşıkları yıkarken ağladım. Su akarken akıttığım gözyaşlarını bulaşık deterjanının kokusuyla birlikte hatırlıyorum. Kendimi tutmamak beni şaşırttı ama rahatlattı.
İlk hafta biraz içe kapandım. Telefonu sessize aldım, sosyal medyayı açmadım. Hayatın dışarıdaki parlak temposu o an bana yabancı geliyordu. Bir arkadaşım aradı, açmadım. Ertesi gün kısa bir mesaj attım: “Biraz mola veriyorum, birkaç gün sonra dönerim.” Hiçbir şey açıklamadım. Açıklamak zorunda da değildim.
Eşimle konuşmalarımız azaldı. Bunu ikimiz de fark ettik ama konu edemedik. Bir akşam yemekte o dedi ki: “Biz susmayı öğrenmişiz, tekrar konuşmayı öğrenelim.” Bu cümle beni açtı. O akşam ilk defa bu süreçten birlikte ne kadar yorulduğumuzu konuştuk. O da ben kadar yorgundu; sadece farklı şekilde göstermişti.
Yavaş yavaş dışarı çıkmaya başladım. Önce kısa yürüyüşler, sonra uzun yürüyüşler. Doğanın o kendi hızında olan sesleri beni sakinleştiriyordu. Yürürken bir şey fark ettim: Kaybettiğim şey bir sonuç değildi, o sonuca yüklediğim çoklu anlamdı. O anlamları tek tek ayrıştırmam gerekiyordu.
Bu sürece bir terapist desteği aldım. Birkaç seans, kafamı toplamama çok yardımcı oldu. Terapist bana şunu söyledi: “Yas tutmak da bir beceridir, zaman alır.” Bu cümleyi not ettim. Bir duyguyu hızla geçmek zorunda olmadığımı, duyguya zaman tanımanın bir zayıflık olmadığını o zaman anladım.
Daha sonraki haftalarda küçük sevinçlere tekrar yer açmaya başladım. Bir arkadaşımın doğum gününe gittim; gitmeden önce çok tereddüt ettim, ama gitmekten memnun kaldım. Başka insanların hayatında olmanın, kendi hayatımın ağırlığını bir süreliğine geride bıraktırabildiğini fark ettim.
Eşimle bir tatil planladık. Çok büyük bir tatil değil; iki günlük kısa bir kaçamak. O tatil bize şunu hatırlattı: İlişkimiz sadece bu sürecin içinde değil, bu sürecin de içinde olduğu bir ilişki. Bu perspektif değişikliği, sürecin bana yüklediği ağırlığı biraz dengeledi.
Bir sonraki adıma ne zaman, nasıl bakacağım konusunda acele etmedim. Doktorumla genel bir değerlendirme görüşmesi yaptım; duyguları bir kenara bırakıp sadece bilgi almak için. Bu görüşme bana nesnel bir zemin verdi. Ama ne zaman devam edeceğime karar vermek için kendime zaman tanıdım.
Bu dönemin bana öğrettiği en önemli şey şu oldu: Beklenen bir sonuç gelmediğinde, kaybolmuş gibi hissetmek normal. Ama o kayıp bir son değil, bir ara. Aranın içinde kendinizle, eşinizle, duygularınızla yeni bir konuşma başlatabilirsiniz. Bu konuşma benim için zor ama değerli oldu.