On üç yıldır sigara içiyordum. Üniversitenin son sınıfında başladım, iş hayatına geçince günde paket bir buçuk paket arası bir alışkanlığım vardı. Eşim de içiyordu, evimiz, balkonumuz, arabamız sigara kokuyordu. İkimiz de bunu sorgulamayı bırakmıştık.
İki yıl çocuk olmadıktan sonra doktora gittik. Spermiogramda eşimin değerleri sınırda düşüktü, benim yumurta rezervim normal ama kalite sorularım vardı. Doktor düz cümleler kurdu: 'Sigara, sperm DNA hasarını artırır, yumurta kalitesini düşürür. Tedaviye girmeden önce en az üç ay bırakmanızı öneririm.' Ben kabul etmedim. 'Stres olur, kilo alırım, depresyona girerim' dedim. Aslında alışkanlığımı kaybetmek istemiyordum.
İlk tüp bebek denememizi sigara içerek yaptık. Embriyolarımızın kalitesi düşüktü, ikisini de transfer ettik, hiçbiri tutmadı. Doktorun bakışında ben olan kınamayı, kendi kendime taşımaya başladım.
İkinci denemeye girmeden önce, eşim ve ben birlikte bıraktık. Cuma akşamı son sigaramızı içtik, balkonda. Cumartesi sabahı eve geldim, küllükleri attım, çamaşırların hepsini yıkadım. Birbirimize 'bir daha asla' dedik. Çekiliş çok zordu, üç hafta birbirimize bağırdık, bir hafta uyuyamadım. Yirminci güne geldiğimde, sigarasız ilk kahvemi içerken ağladım, çünkü kahve farklı kokuyordu.
Doktor üç ay beklememizi istedi. O üç ayda nikotin, vücudumuzdan tamamen çıkıyor, sperm üretim döngüsü yenileniyordu. Ben de bu sürede yürüyüş yapmaya başladım, beslenmeyi düzelttim, dört kilo verdim. Eşim de kahveyi azalttı, sabahları ofise yürüyerek gitmeye başladı.
Üçüncü ayın sonunda spermiogram yenilendi: motilite ve morfoloji belirgin iyileşmişti. Yumurta toplama günü on iki yumurta alındı, dokuzu olgun, sekizi döllendi, beş tanesi blastokiste ulaştı. İlk denemedeki üç tane 'orta kaliteli' embriyodan sonra, beş 'iyi' embriyo bizim için bir mucizeydi.
İlk transferimiz pozitif geldi. Beta 220, sonra 510. Şu an 28. haftadayım. Tek bebek, sağlıklı, kız.
Sigara bırakmak gebeliği garanti etmiyor; bunu söylemek istemem. Ama bana üç şeyi öğretti: birincisi, alışkanlık çoğu zaman bizim sandığımızdan daha derin; ikincisi, sigarayı bırakmak fertilite için kanıtlanmış faydalar sunuyor ve doktor tavsiyesini ciddiye almak gerekiyor; üçüncüsü, eş olarak birlikte bırakmak, ayrı ayrı bırakmaya göre çok daha kolay. Bugün hâlâ ara sıra rüyamda sigara içiyorum, uyandığımda burnumu kontrol ediyorum: koku yok. Bedenim, bana hediyemi geri verdi.
Sigara bırakmak isteyen ama 'çok zor, yapamam' diyen kadınlara şunu söyleyebilirim: tüp bebek tedavisi gibi somut bir hedef olduğunda, sigara bırakmak motivasyonel olarak daha kolay oluyor. Eşinizle birlikte bırakın, çünkü ev ortamındaki sigara kokusu sizi tetikleyecektir. Bir günlüğüne 'bırakmaya çalışacağım' demek yerine, takvime 'üç ay sonra tüp bebek başlangıcımız' yazın ve geri sayın. Yerel hastanenin sigara bırakma polikliniklerine başvurun, ilaç desteği gerekirse kullanın. Ben üç hafta nikotin sakızı kullandım, sonra onu da bıraktım. Anneliğe giden yol, sadece klinikte değil, kendi alışkanlıklarımızda da yapılan bir yatırım.