Endometrium Nedir?
Endometrium, uterusun (rahmin) iç yüzeyini kaplayan, hormonlara duyarlı mukoza tabakasıdır. Menstrüel siklus boyunca kalınlaşır, yenilenir ve embriyonun implantasyonuna uygun hale gelir. Gebelik olmazsa menstruasyon ile dökülür.
Yapısı
Endometrium iki temel tabakadan oluşur:
- Fonksiyonel tabaka (stratum functionale): Hormonlara yanıt vererek kalınlaşan ve her siklusta dökülen dış tabaka.
- Bazal tabaka (stratum basale): Menstruasyondan sonra yeni endometriumun oluştuğu, siklusta dökülmeyen kalıcı tabaka.
Menstrüel Siklusta Endometrium
- Menstrüel faz (1-5. gün): Fonksiyonel tabaka dökülür; kanama olur.
- Proliferatif faz (6-14. gün): Estradiol etkisiyle endometrium kalınlaşır, damarlanır ve bezleri uzar.
- Ovulasyon (14. gün): Endometrium genellikle 8-12 mm'ye ulaşır.
- Sekretuar faz (15-28. gün): Progesteron etkisiyle bezler salgı yapar, stromada ödem oluşur; endometrium embriyo için reseptif hale gelir.
- İmplantasyon penceresi: Ovulasyondan yaklaşık 6-10 gün sonra (siklus 20-24. günler).
Endometrium Kalınlığı ve IVF
Embriyo transferi öncesi ideal endometriyum kalınlığı genellikle 7-14 mm arasındadır. < 7 mm ince endometrium implantasyon şansını azaltır. Ultrasonda üç çizgili (trilaminar) görünüm iyi prognostik işarettir.
İnce Endometriumun Nedenleri
- Uterin enstrümantasyon (D&C) sonrası skar (Asherman sendromu)
- Kronik endometrit
- Uzun süreli hormonal kontrasepsiyon kullanımı
- Uterin radyoterapi
- Yüksek doz klomifen sitrat kullanımı
Tedavi Yaklaşımları
- Östrojen dozu ve süresinin artırılması
- Vajinal sildenafil
- Düşük doz aspirin
- PRP (trombositten zengin plazma) uygulaması
- Hiyaluronik asit, G-CSF uygulamaları (araştırma aşamasında)
- Asherman varsa histeroskopik adezyolizis
İmplantasyon Penceresi ve ERA Testi
Endometriumun reseptif olduğu 4-5 günlük dar bir pencere vardır. Endometrial Receptivity Array (ERA) testi, bu pencereyi kişiye özel olarak belirlemede kullanılabilir; tekrarlayan implantasyon başarısızlığı olan hastalarda düşünülebilir.